Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Filter by Categories
Newsflash
Slider
Ανοικτές Δημόσιες Διαδικασίες
Ειδήσεις
Εκδηλώσεις
Επικαιρότητα
Πολιτική Προστασία
Προμήθειες - Έργα - Μελέτες
Προσλήψεις

Λέσχη Ανάγνωσης Δήμου Καισαριανής

Από τον Οκτώβριο του 2021, στο πλαίσιο των δράσεων του Ευρωπαϊκού Δικτύου «Πόλεων κατά του Φασισμού», ο Δήμος Καισαριανής ξεκίνησε τη λειτουργία Λέσχης Ανάγνωσης.

Στόχος της Λέσχης, μέσω της ανάγνωσης βιβλίων για την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, είναι να εξοικειώσει τα μέλη με την ιστορική περίοδο, να προκαλέσει ένα διάλογο για αυτήν μέσω του οποίου θα γίνει κατανοητό το παρόν, η ταυτότητα της πόλης, η ιστορική της κληρονομιά αλλά και η κατεύθυνση για το μέλλον.

Την επιλογή των βιβλίων και τον συντονισμό της δραστηριότητας της Λέσχης έχει αναλάβει ο Πέτρος Δερβάκος:

«Ας προσπαθήσουμε να προσπελάσουμε το ‘παρόν μας’»

            Στον Πιττακό τον Μυτιληναίο (650 και 570π., έναν από τους “Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας” αποδίδονται σημαντικά αποφθέγματα όπως “αρχή άνδρα δείκνυσιν”, “ανάγκα ουδέ Θεοί μάχονται”, “συγγνώμη τιμωρίας κρείσσων” και άλλα. Το πιο σημαντικό από όλα τα αποφθέγματά του είναι το “Καιρόν γνώθι”, “Να διακρίνεις την κατάλληλη στιγμή” το ερμηνεύουν κάποιοι, “Γνώρισε την εποχή σου, γνώρισε το παρόν σου” το ερμηνεύουν άλλοι. Αν αυτή η δεύτερη ερμηνεία είναι η σωστή τότε η αντήχησή της καθαρή – καθαρή ακούγεται και σήμερα. Σημαντικοί σοφοί στοχαστές την επανέλαβαν και την επαναλαμβάνουν με έμφαση και κάποιο “δραματικό τόνο”. Χρόνια πριν, για παράδειγμα, ο Καρλ Γιάσπερς επαναδιατύπωσε τη ρήση του σοφού από την Μυτιλήνη ως καθήκον, ως υποχρέωση: Οφείλουμε να μην αφήσουμε να περιπέσει στη λήθη, ούτε το περασμένο ούτε το μελλοντικό. Το ζήτημα είναι να είμαστε τελείως του παρόντος …

            Αφήνοντας προς στιγμήν ανεξέταστο το ζήτημα που εγείρει το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο (ποιοι είμαστε που οφείλουμε να μην αφήσουμε να …) και χωρίς να κάνουμε έστω και μια μικρή αναφορά στη σκέψη του Καρλ Γιάσπερς, ας ακούσουμε πώς επαναλαμβάνει το ρητό του Πιττακού ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της εποχής μας ο Κλαούντιο Μάγκρις.

Ο Μάγκρις “κρούει κώδωνα κινδύνου” σχεδόν φωνάζει πως το “παρόν μας”, η “εικόνα” του εκμηδενίζεται, η αντίληψή του στρεβλώνεται, το βάρος του καταργείται. Μια θανάσιμη αμάθεια καταργεί  το παρελθόν και απογυμνώνει ασεβώς το παρόν, ενώ ένας εσμός από πρόθυμους πολέμιους του παρόντος απλώνει στον καμβά του το παρδαλό υποκατάστατο του: την Επικαιρότητα …

            Θα προσπαθήσουμε λοιπόν να προσπελάσουμε το “Παρόν μας”. Θα προσπαθήσουμε να γίνουμε του παρόντος. Αυτό, όπως θα φανεί κατά την πορεία, θα το επιχειρήσουμε για να αποκατασταθεί η αναφορά της σκέψης μας, για να ανακτήσουμε το “όντως σκέπτεσθαι”. Δεν πρόκειται οπωσδήποτε για ακαδημαϊκό έργο ούτε θα πραγματωθεί με διαλέξεις. Ούτε για μαθήματα και διδασκαλία πρόκειται. Συνανάγνωση μάλλον θα είναι. Συνοδοιπορία. Έργο που θα αναληφθεί από την αγαπητική κοινότητα που ευχόμαστε να συγκροτηθεί.

            Η προσπέλαση του “παρόντος μας” θα έχει ως αφετηρία – εφαλτήριό της ένα ιστορικό γεγονός το οποίο αρκετοί πιστεύουν πως είναι το καλύτερο “εφαλτήριο” για την προσπέλαση του “παρόντος μας”. Το γεγονός αυτό είναι η “Γενοκτονία των Εβραίων” από τους Γερμανούς του Χίτλερ. Στη φρικτή αυτή γενοκτονία επιλέξαμε να αναφερόμαστε με το όνομα του αποτρόπαιου θυσιαστηρίου αθώων του στρατοπέδου εξόντωσης Άουσβιτς.

            Στις αρχές Οκτωβρίου ξεκινήσαμε την προσπάθεια της “προσπέλασής μας του παρόντος” κάνοντας το πρώτο βήμα: διαλέξαμε κάποιες από τις απαντήσεις στο ερώτημα “γιατί για να προσπελάσουμε το παρόν μας πρέπει να “πάμε” στο Άουσβιτς;”

            Οι απαντήσεις ήταν από:

  • τον Έλι Βίζελ συγγραφέα, εκτός των άλλων, της συγκλονιστικής μαρτυρίας υπό τον τίτλο “Η Νύχτα”
  • τον Ίμρε Κέρτες (Νόμπελ Λογοτεχνίας 2002) συγγραφέα του “Άνθρωπος χωρίς πεπρωμένο”
  • την Ανέτ Βιβιορκά, “Το Άουσβιτς όπως το εξήγησα στην κόρη μου”
  • τον Κρίστοφερ Λας, “Ο ελάχιστος εαυτός”
  • τον Λώρεν Ρης, “Άουσβιτς οι ναζί και η Τελική Λύση”
  • τον Τζόρτζιο Αγκαμπέν, “Homo Sacer, κυρίαρχη και γυμνή ζωή”
  • τον Ζαν Αμερύ, “Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση”
  • τον Βίκτορ Φρανκλ, “Αναζητώντας το νόημα της ζωής και της ελευθερίας σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης”
  • την Φάνια Φενελόν, “Αναβολή για την ορχήστρα”
  • Τον Ταντέους Μπορόβσκι, τον Γκύντερ Γκρας, την Σιμόν Βέιλ και άλλους

Κάθε μία από τις απαντήσεις συνείσφερε στο να αναδειχτούν οι πτυχές του ζητήματος και όλες μαζί να συμφωνήσουν πως, ίσως, μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την ακεραιότητα και τη διαφάνεια του παρόντος μας “πηγαίνοντας” στο Άουσβιτς.

            Από τα μέσα Οκτωβρίου έως σήμερα (Ιανουάριος 2022) προχωρήσαμε με αυτά τα βήματα:

  • Το Άουσβιτς: Μία παρουσίαση, ένα ιστορικό (παραθέσαμε στοιχεία σχετικά με την ίδρυση, την εξέλιξη και τη λειτουργία του Άουσβιτς, είπαμε για τις διαφορές του από τα άλλα στρατόπεδα εξόντωσης και τελειώσαμε με τα μακάβρια στατιστικά του …)
  • Κάναμε μία πρώτη “βαθύτερη είσδυση στο Άουσβιτς με τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου του Λώρενς Ρης (Άουσβιτς οι ναζί και η “Τελική Λύση”) και διεκτείναμε την “έρευνά” μας ως τα φλέγοντα “θέματα”: τη “Νομοθεσία της Νυρεμβέργης”, τη “Νύχτα των Κρυστάλλων”, το “Συνέδριο στη Βάνζεε” …
  • Ανοίξαμε το ζήτημα του “Αντισημιτισμού” και προσπαθήσαμε να δούμε την άθλια πορεία του από τον Λούθηρο ως τους ναζί.
  • Πήγαμε στο βιβλίο του Σαούλ Φρηντλάντερ “Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι” και μελετήσαμε το Γ΄ κεφάλαιο του πρώτου μέρους “Λυτρωτικός αντισημιτισμός”
  • Πήγαμε στο “Mein Kampf” και διαβάσαμε προσεκτικά το ΙΑ΄ κεφάλαιο του πρώτου τόμου “Έθνος και Φυλή” όπως και κάποιες  κριτικές και αναλύσεις για το “πόνημα” του Γερμανού Φύρερ
  • Κάναμε μια πρώτη προσπάθεια να ακουμπήσουμε “κρίσιμα ζητήματα” όπως το ρόλο του Α. Χίτλερ στην “Τελική Λύση” και την “Υποταγή – συναίνεση της πλειονότητας των Γερμανών στον Χίτλερ”

            Από τα μέσα Δεκεμβρίου εστιάζουμε στις μαρτυρίες των ανθρώπων που επέζησαν του Άουσβιτς. Διαβάζουμε τα:

  • “Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος” του Πρίμο Λέβι
  • Η Νύχτα”του Έλι Βίζελ
  • “Αναβολή για την ορχήστρα” της Φάνια Φενελόν
  • “Από εδώ για τα αέρια κυρίες και κύριοι”του Ταντέους Μπορόβσκι
  • “Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση”του Ζαν Αμερύ
  • “Στην καρδιά της Κόλασης” του Ζαλμάν Γκραντόβσκι
  • “Άνθρωπος χωρίς πεπρωμένο”του Ίμρε Κέρτες
  • και τη συνέντευξη του Σλόμο Βενέτσια στην Μπεατρίς Πρασκιέ υπό τον τίτλο “Sonderkommando, μέσα από την κόλαση των θαλάμων αερίων”

            Το επόμενο βήμα μας θα γίνει προς την άλλη μεριά, προς τους θύτες. Θα διαβάσουμε απομνημονεύματα, αυτοβιογραφίες, συνεντεύξεις, ημερολόγια επιφανών και μη-επιφανών ναζί.

Μετάβαση στο περιεχόμενο